Không chỉ mở ra những góc nhìn đa dạng về phong cảnh, triển lãm còn gợi nên một cuộc đối thoại rộng hơn về ký ức, bản sắc và những biến chuyển của không gian văn hóa Bắc Bộ trong đời sống đương đại. Qua ngôn ngữ hội họa của năm nghệ sĩ, cảnh quan không còn đơn thuần là những gì được nhìn thấy trước mắt, mà trở thành nơi lưu giữ ký ức, phản chiếu tâm trạng và ghi dấu những thay đổi của con người trước thời gian.
Khi cảnh quan trở thành nhịp điệu
Theo giám tuyển Lý Đợi, điểm kết nối giữa năm nghệ sĩ không nằm ở việc cùng lựa chọn phong cảnh làm đề tài, mà ở cách mỗi người tạo dựng một “nhịp điệu” riêng trong hội họa.
- Ngày: Khai mạc: 17h00, ngày 8/8/2026
- Thời gian: Thời gian trưng bày: 8/8 – 9/9/2026
- Địa chỉ: B&C Maison d'Art Art Space, số 8 ngõ Thi Sách, Hà Nội
Nếu nhịp điệu được hình thành từ sự lặp lại có chủ đích của màu sắc, đường nét, mảng khối, bố cục và ý tưởng, thì trong triển lãm, mỗi họa sĩ lại tạo nên một tiết tấu khác biệt. Có nhịp điệu của hoài niệm, có nhịp điệu của tĩnh lặng, có nhịp điệu của những biến chuyển đô thị và cũng có những nhịp điệu đi sâu vào thế giới nội tâm.
Chính sự khác biệt ấy khiến “Nhịp điệu cảnh quan” không dừng lại ở một cuộc trưng bày về phong cảnh. Đây là sự cộng hưởng của năm cách nhìn, năm cách cảm nhận và năm cách kiến tạo không gian bằng hội họa.
Trong những tác phẩm được giới thiệu, cảnh vật không chỉ được tái hiện để người xem nhận diện một địa danh hay một khung cảnh quen thuộc. Đằng sau mỗi hình ảnh là chuyển động của thời gian, sự thay đổi của đô thị, những lớp ký ức cá nhân và cảm xúc trước một không gian văn hóa đang không ngừng biến đổi.
Có những cảnh quan thuộc về quá khứ, có những cảnh quan đang hiện hữu và cũng có những cảnh quan chỉ tồn tại trong ký ức hoặc tâm tưởng của người nghệ sĩ. Tất cả cùng gặp nhau trong một dòng chảy thị giác, tạo nên những tầng nghĩa đa dạng cho triển lãm.
Năm nghệ sĩ – năm nhịp điệu
Mỗi nghệ sĩ tham gia triển lãm mang đến một cách tiếp cận riêng, tạo nên sự đa thanh trong cách nhìn về cảnh quan Bắc Bộ.
Đậu Quang Anh đưa vào hội họa những ký ức về Hà Nội bằng một ngôn ngữ tạo hình giàu tính biểu hiện. Những lớp màu, mảng khối và đường nét được tổ chức theo một nhịp điệu phóng khoáng, đưa hình ảnh phố phường vượt ra khỏi giới hạn của việc mô tả hiện thực.
Trong tranh anh, Hà Nội vừa gần gũi vừa xa xăm. Những dấu hiệu quen thuộc của đô thị được chuyển hóa thành những hình ảnh mang tính gợi nhớ, đôi khi nằm giữa ranh giới của biểu hình và bán trừu tượng. Người xem không chỉ nhận ra một Hà Nội của phố xá, kiến trúc hay không gian đô thị, mà còn bắt gặp một Hà Nội được nhìn qua lăng kính của ký ức.
Cảnh quan vì thế không còn là đối tượng để ghi chép. Nó trở thành cảm xúc được chưng cất từ những trải nghiệm cá nhân, nơi hiện tại và quá khứ có thể cùng tồn tại trên một mặt tranh.
Nếu Đậu Quang Anh tìm về những lớp ký ức của Hà Nội, thì Trần Đình Bình lại lựa chọn một nhịp điệu chậm và tĩnh hơn. Trong các tác phẩm của anh, những công trình kiến trúc, nhà xưởng, phố thị hay các dấu tích di sản hiện lên như những khoảng lặng giữa dòng chảy thời gian.
Sơn mài truyền thống được khai thác không chỉ bởi vẻ đẹp đặc trưng của chất liệu mà còn như một phương tiện lưu giữ ký ức. Những lớp sơn được phủ, mài và bồi đắp gợi liên tưởng đến quá trình thời gian lắng xuống trên cảnh vật và trong tâm trí con người.
Ở đó, sự tĩnh lặng không đồng nghĩa với đứng yên. Ngược lại, phía sau những bề mặt tưởng như trầm mặc là những chuyển động âm thầm của đô thị, của kiến trúc và của những giá trị đang dần thay đổi.
Với Chu Viết Cường, ánh nhìn lại hướng về những không gian bình dị đang đứng trước nguy cơ biến mất trong quá trình đô thị hóa. Đó có thể là những nếp làng, khoảng xanh, những dấu tích kiến trúc hay những mảnh ghép văn hóa Bắc Bộ còn sót lại giữa tốc độ phát triển của thành phố.
Cảnh quan trong tranh anh mang theo cảm giác vừa thân thuộc vừa mong manh. Những gì đang hiện diện hôm nay có thể trở thành ký ức vào ngày mai. Bởi vậy, hội họa không chỉ có chức năng ghi lại cảnh vật mà còn trở thành một cách lưu giữ những dấu vết của đời sống.
Nếu tranh Đậu Quang Anh gợi mở những gì đã đi qua, thì tranh Chu Viết Cường giống như một khoảnh khắc được giữ lại ngay trước khi hiện tại trở thành quá khứ.
Ở một hướng tiếp cận khác, Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường) và Trịnh Vũ Hiếu không chỉ tập trung vào cảnh quan hữu hình mà mở rộng khái niệm phong cảnh sang những “cảnh quan nội tâm” – nơi cảm xúc, ký ức, biểu tượng và đời sống tinh thần trở thành một phần của không gian hội họa.
Với Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường), ánh sáng chạng vạng, những khoảng tối và hệ sắc độ trầm tạo nên một thế giới giàu tính biểu cảm. Cảnh vật trong tranh dường như đứng giữa hai trạng thái: vừa có thể nhận diện trong thực tế, vừa dần trượt sang một thế giới mang tính trừu tượng.
Trong không gian ấy, người xem không chỉ nhìn thấy cảnh vật mà còn cảm nhận được bầu không khí, tâm trạng và chiều sâu văn hóa ẩn phía sau. Cảnh quan Bắc Bộ hiện lên không chỉ bằng hình dáng bên ngoài mà còn bằng một cảm giác đặc trưng về thời gian, ánh sáng và ký ức.
Trong khi đó, Trịnh Vũ Hiếu đưa người xem bước sâu hơn vào “cảnh quan của nội giới”. Những hình ảnh như hoa sen, hoa cúc, chim phượng, tượng Phật hay gốm cổ xuất hiện như những biểu tượng mang nhiều tầng ý nghĩa.
Các hình ảnh ấy không chỉ đóng vai trò trang trí mà còn tạo nên những kết nối giữa văn hóa, đời sống tinh thần và ký ức. Phong cảnh trong trường hợp này không còn được hiểu theo nghĩa địa lý hay địa hình. Đó là một phong cảnh của tâm thức, nơi những biểu tượng văn hóa trở thành phương tiện để nghệ sĩ diễn đạt cách mình cảm nhận về Hà Nội, về truyền thống và về thế giới bên trong con người.
Năm nghệ sĩ, năm cách tiếp cận, năm tiết tấu khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: cảnh quan luôn chứa đựng nhiều hơn những gì mắt nhìn thấy.
Sơn mài truyền thống trong cuộc đối thoại với mỹ thuật đương đại
Một điểm đáng chú ý trong triển lãm là sự hiện diện nổi bật của sơn mài truyền thống bên cạnh hội họa acrylic.
Bốn trong năm nghệ sĩ có quá trình gắn bó lâu dài với sơn ta. Tuy nhiên, thay vì lặp lại những khuôn mẫu quen thuộc, các nghệ sĩ tìm cách mở rộng khả năng biểu đạt của chất liệu bằng tư duy tạo hình đương đại.
Sơn mài trong triển lãm vì thế không chỉ được nhìn nhận như một kỹ thuật thủ công truyền thống. Nó trở thành một ngôn ngữ nghệ thuật có khả năng diễn đạt những vấn đề của hiện tại: ký ức, cảnh quan, đô thị, bản sắc và những thay đổi trong đời sống.
Đặc tính của sơn mài – với những lớp màu, lớp sơn, quá trình bồi đắp và mài giũa – cũng tạo nên một liên tưởng thú vị về cách ký ức được hình thành. Có những ký ức tưởng như đã bị phủ lấp nhưng vẫn tồn tại bên dưới nhiều lớp thời gian, chỉ chờ được gợi mở để trở lại.
Trong sự kết hợp với acrylic, sơn mài càng cho thấy khả năng đối thoại giữa truyền thống và hiện đại. Một bên mang theo chiều sâu của chất liệu di sản, một bên tạo nên sự linh hoạt của ngôn ngữ hội họa đương đại. Sự gặp gỡ ấy không nhằm tạo ra một đối lập đơn giản giữa cũ và mới, mà cho thấy truyền thống hoàn toàn có thể tiếp tục vận động, biến đổi và tìm thấy những cách biểu đạt mới trong nghệ thuật hôm nay.
Cảnh quan – nơi ký ức gặp hiện tại
Điểm đáng chú ý của “Nhịp điệu cảnh quan” nằm ở việc triển lãm không cố định khái niệm cảnh quan trong một hình thức duy nhất.
Cảnh quan có thể là một con phố, một công trình, một ngôi làng, một khoảng xanh hay một dấu tích kiến trúc. Nhưng cảnh quan cũng có thể là một ký ức, một cảm xúc, một biểu tượng văn hóa hoặc một thế giới nội tâm.
Qua năm cách tiếp cận, người xem được mời gọi nhìn cảnh quan không chỉ bằng thị giác mà còn bằng ký ức và cảm xúc.
Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị Bắc Bộ đang thay đổi từng ngày, những tác phẩm càng trở nên đáng suy ngẫm. Những không gian quen thuộc có thể biến mất, kiến trúc cũ có thể được thay thế, những khoảng xanh có thể thu hẹp và nhịp sống đô thị ngày càng trở nên nhanh hơn.
Hội họa, trong trường hợp này, trở thành một cách để dừng lại.
Dừng lại trước một khung cảnh đang thay đổi. Dừng lại trước một ký ức đang phai mờ. Dừng lại để nhận ra rằng những gì tưởng như bình thường trong đời sống hôm nay có thể trở thành một phần quan trọng của ký ức văn hóa trong tương lai.
Một không gian mới cho nghệ thuật đương đại
“Nhịp điệu cảnh quan” đồng thời đánh dấu sự ra mắt của B&C Maison d’Art Art Space, một không gian nghệ thuật mới tại Hà Nội, với định hướng trở thành điểm kết nối giữa nghệ sĩ, nhà sưu tập và công chúng yêu mỹ thuật.
Sự xuất hiện của một không gian nghệ thuật mới không chỉ bổ sung thêm một địa điểm trưng bày cho đời sống mỹ thuật Hà Nội, mà còn mở ra cơ hội để các nghệ sĩ có thêm môi trường giới thiệu tác phẩm, trao đổi quan điểm và tiếp cận gần hơn với công chúng.
Theo định hướng của đơn vị tổ chức, Art Space hướng tới việc xây dựng một môi trường cởi mở, nơi nghệ thuật được chia sẻ thông qua các triển lãm, hoạt động văn hóa và những chương trình đồng hành cùng nghệ sĩ, đặc biệt là thế hệ sáng tác trẻ.
Việc lựa chọn một triển lãm về cảnh quan để mở đầu hành trình của không gian mới cũng mang nhiều ý nghĩa. Cảnh quan vốn là điểm giao thoa giữa con người và nơi chốn, giữa ký ức và hiện tại, giữa đời sống cá nhân và những biến chuyển rộng lớn của xã hội.
Thông qua “Nhịp điệu cảnh quan”, B&C Maison d’Art Art Space không chỉ giới thiệu những tác phẩm hội họa mà còn đặt ra một câu hỏi rộng hơn: Khi không gian sống thay đổi, ký ức và bản sắc của chúng ta sẽ được lưu giữ như thế nào?
Có lẽ, câu trả lời không chỉ nằm trong những công trình được bảo tồn hay những tư liệu lịch sử, mà còn nằm trong nghệ thuật nơi một khoảnh khắc, một cảnh vật, một cảm xúc có thể được giữ lại và tiếp tục đối thoại với những thế hệ sau.
“Nhịp điệu cảnh quan” vì thế có thể được nhìn như một cuộc gặp gỡ giữa năm nghệ sĩ, nhưng rộng hơn, đó là cuộc gặp gỡ giữa cảnh quan và ký ức, giữa truyền thống và đương đại, giữa không gian bên ngoài và thế giới nội tâm.
Và trong dòng chảy ấy, hội họa không chỉ ghi lại những gì đang tồn tại. Hội họa còn giúp chúng ta nhận ra giá trị của những điều tưởng như bình thường, trước khi chúng trở thành ký ức.